Lễ Tạ Ơn là một trong những ngày lễ lớn được Người Mỹ ăn  mừng vào tháng 11 hàng năm.

Lịch sử ghi lại vào năm 1620 có một nhóm người Anh theo đạo Tin Lành đã đi tìm đất mới để sống đời tự do tín ngưỡng.

Con tàu nổi danh Mayflower (Hoa Tháng Năm) vượt Đại Tây Dương chở 102 người di dân với các niềm tin tôn giáo khác nhau đến vùng Plymouth Rock của tiểu bang Massachusetts hiện nay. Nơi đất mới, trải qua một năm đầu với mùa đông khắc nghiệt, không đủ thực phẩm, không có đủ quần áo, không có nơi cư trú tiện nghi tối thiểu nên nhóm di dân đã phải chôn cất 46 người.  Qua năm sau, 1621, được mùa, những người di dân cùng dân da đỏ bản xứ tổ chức tiệc mừng Lễ Tạ Ơn trên đất Mỹ.

Đó là ngày lễ hội đầu tiên tại Mỹ Châu và truyền thống ấy còn mãi đến ngày nay.  Không dựa theo một đạo giáo nào, Lễ Tạ Ơn  trải qua gần 400 năm, nay đã trở thành ngày hội của toàn quốc để cảm ơn Trời Đất cho mọi người đủ cơm áo để sinh tồn.

Trong bữa tiệc Lễ Tạ Ơn  năm đầu tiên, di dân đã ăn thịt gà rừng, ăn bánh làm bằng trái bí đỏ và thực đơn này đã trở nên món ăn truyền thống ngày lễ hội của Mỹ quốc cho tới ngày nay. 

Tuy nhiên để trở thành một ngày quốc lễ chính thức thì phải tới năm 1863, vị Tổng Thống thứ 16 của Hoa Kỳ là ông Lincoln mới ban hành luật công nhận lễ Thanksgiving cho ngày thứ năm cuối cùng của tháng 11. Tiếp theo đó Tổng Thống Roosevelt dời ngày lễ này vào ngày thứ năm tuần lễ thứ tư tháng 11 hàng năm.

Hiệp Chủng Quốc Hoa Kỳ đã trở thành quê hương mới của nhiều sắc dân. Từ 102 di dân trên tàu Hoa Tháng Năm, Hoa Kỳ nay đã có trên 300 triệu dân và trở thành quốc gia hùng cường nhất thế giới. Nước Mỹ có tiềm lực lớn hơn tất cả quốc gia Âu Châu gộp lại. Và điểm đặc biệt nhất, Hoa Kỳ chính là miền đất của cơ hội và là nơi quyền bình đẳng của con người được thực hiện rất nghiêm chỉnh.

Cụ thể tại quốc gia dù tiến bộ như Nhật Bản nhưng không bao giờ một di dân nước ngoài có thể trở thành triệu phú, chính khách, khoa học gia, hay tài tử tại đất nước của Thiên Hoàng.  Nhưng tại Mỹ thì bất cứ chuyện gì cũng có thể xẩy ra cho người ngoại nhập.

Tài tử điện ảnh gốc Áo là ông Arnold Schwarzenegger đã trở thành Thống Đốc Bang California. Cựu Ngoại Trưởng Hoa Kỳ, ông Colin Powell, vốn là một người da đen sinh trưởng ở Hải Đảo Jamaica thuộc Anh. Tướng Colin Powell trước khi làm Ngoại Trưởng đã từng là Tham Mưu Trưởng liên quân. Năm 2008, ông Powell đệ đơn từ chức, Tổng Thống Bush đã đưa bà Condoleezza Rice lên kế nhiệm. Cần phải biết là chức vụ Ngoại Trưởng ở vị trí quan trọng thứ 4 trong guồng máy hành pháp Hoa Kỳ.  Nếu xảy ra biến động thì người thay thế Tổng Thống là Phó Tổng Thống kiêm Chủ Tịch Thượng Viện.  Người thứ ba là Chủ Tịch Hạ Viện, kế đến là Ngoại Trưởng Hoa Kỳ. Do đó, vị trí thứ 4 của bậc thang trong quốc gia đầy quyền lực trên thế giới nằm trong tay một phụ nữ da đen độc thân 50 tuổi.

Trước khi được mời về làm Cố Vấn An Ninh cho tòa Bạch Cung, bà Rice đã từng làm giám hiệu cho đại học Stanford University, một trong những viện đại học danh tiếng nhất thế giới với ngân sách 1 tỷ rưỡi mỹ kim, có 1,900 giáo sư với nhiều tước hiệu Nobel dạy hơn 14,000 sinh viên ưu tú trên toàn thế giới.

Việc bà Rice thành công trong chánh quyền Mỹ không hẵn vì bà giỏi và có khả năng nói tiếng Nga với Tổng Thống Putin, mà bởi vì bà may mắn sống ở miền Đất Hứa nơi đã tạo cơ hội cho tất cả mọi người.

Cho đến mùa Lễ Tạ Ơn  2008 thì một huyền thoại đã thành sự thực. Một người con của di dân da đen, Thượng Nghị Sĩ Obama đã được bầu làm Tổng Thống Hoa Kỳ.

Quả thật, không nước nào trên thế giới có thể dành cho người di dân nhiều cơ hội như thế.

Là quốc gia được thành lập và xây dựng bởi các sắc dân, tiền nhân của Mỹ quốc đã viết nên các văn bản bất hủ là Hiến Pháp Hoa Kỳ và Tu Chính Án Dân Quyền.

Đạo luật quốc tịch của Hoa Kỳ ban hành 1790, hơn 200 năm trước đã có những lời vàng ngọc như sau:

“Bất cứ ai tỵ nạn đến Hoa Kỳ, sau khi được xác nhận sẽ hưởng quy chế nhập cư.”

Như vậy chúng ta hiểu một cách giản dị là nếu đã đến Mỹ thì sẽ có cơ hội trở thành người Mỹ.

Căn cứ vào điều khoản của luật 1790, một đạo luật khác đã ra đời năm 1975 có tên là Indochina Migration and Refugee Act of 1975, tích cực giúp đỡ di dân từ Việt Nam và Cambodia đến Mỹ dưới dạng “tị nạn”.

Sau đây là một đoạn văn do chánh phủ Mỹ phổ biến năm 1975 mà di dân Việt Nam cần đọc lại trong mỗi mùa lễ Tạ Ơn.

“Tổng thống Hoa Kỳ sẽ làm bất cứ điều gì để mở rộng cánh cửa đón người tỵ nạn đến từ 3 quốc gia Đông Dương. Các viên chức trách nhiệm tại Mỹ đưa ra tất cả mọi phương tiện để giúp cho người dân tỵ nạn định cư.  Phải nỗ lực làm giảm những đau khổ kinh hoàng của người tỵ nạn đến từ Đông Nam Á.”

Vào tháng 7 năm 1977, sau 2 năm giúp đỡ người tỵ nạn Đông Dương di tản đợt 75, Hoa Kỳ ban hành luật gia hạn việc cứu trợ về tài chánh, y tế, và dịch vụ.

Tháng 3 năm 1980, chính phủ Mỹ ban hành thêm luật quy chế tỵ nạn vĩnh viễn và đề ra một chính sách tỵ nạn áp dụng chính thức tại Mỹ. Từ đó, khi nhiều khi ít, khi khó khăn, khi dễ dàng, Hoa Kỳ đã dành ra những cấp khoản lớn lao cho người Việt di dân đến Mỹ, tạo điều kiện cho sự thành hình một cộng đồng di dân đông đảo nhất trong cuối thế kỷ thứ 20.

Trong buổi bình minh lập quốc của lịch sử Hoa Kỳ, di dân vượt Đại Tây Dương đến Mỹ Châu đa số thuộc gốc Âu Châu. Sau đó, Thái Bình Dương đưa đến Mỹ dân Tầu và Nhật.

Lịch sử nước Mỹ cho thấy hoàn toàn không có người Việt di dân đến Mỹ cho đến khi gặp cơn hồng thủy 1975. Truyền thống của dòng giống Việt tộc là không lìa bỏ quê cha đất tổ, vì vậy ngoại trừ một số nhỏ qua lập nghiệp bên Miên, Lào và Thái, không có cuộc di dân nào lớn trừ năm 1954 và sau tháng 4 năm 1975. Đợt di tản sau năm 1975 của người Việt đã mở màn cho làn sóng người tỵ nạn Việt Nam tỏa đi khắp  thế giới. Những chuyến đi vô cùng mạo hiểm của thuyền nhân đã làm thành thiên anh hùng ca của con đường đi tìm tự do, với hàng ngàn con tàu Mayflower của dân Việt đã ra đi và một số không bao giờ đến được bến bờ tự do.

Và dù phải đối mặt với hiểm nguy, những con tàu Mayflower đã ra đi từ khắp miền duyên hải Việt Nam có khi chỉ là những chiếc ghe nhỏ bé mong manh. Từ đó cái tên Boat People được dùng để ám chỉ người Việt đi tìm tự do bằng thuyền vượt biển Nam Hải.

Cũng nhân dịp ghi dấu 30 năm định cư tại Hoa Kỳ, 1975-2005, bảo tàng viện The Museum of the Boat People and the Republic of Vietnam ở San Jose do cơ quan IRCC (Immigrant Resettlement and Cultural Center) bảo trợ đã hoàn thành hai tác phẩm: Đóng lại chiếc tàu Tân Phát, con tàu đã mang 32 người Việt Nam an toàn cập bến Malaysia, theo đúng kích thước và chi tiết của con tàu thật;  và thực hiện bức hình sơn dầu rất lớn, cao 10 feet và dài 15 feet mô tả con tàu Tân Phát đang lướt sóng trên biển Đông.

Khi di dân Việt Nam đến bến bờ bình yên, họ mừng Lễ Tạ Ơn  rải rác khắp trên 50 tiểu bang của Hoa Kỳ, cùng với các gia đình bảo trợ. Rồi họ gói ghém, chắt chiu gởi quà về giúp gia đình, và cứ như thế dưới nhiều hình thức những con gà Tây, biểu tượng của sự no đủ của ngày Lễ Tạ Ơn  Hoa Kỳ, đã về đến Việt Nam. Quà và tiền gửi về thể hiện cho tình yêu thương gia đình của những đứa con xa xứ.

Lịch sử các cuộc di dân của nhân loại đã đưa đến nhận định rằng: Ta không thể lựa chọn nơi sinh quán, nhưng ta có thể chọn lựa để sống ở miền đất mà chúng ta yêu quý.“You cannot choose the land you birth, but you can choose the land you love”

Thực đúng như vậy, chúng ta đã sinh ra đời trên quê hương không do ta lựa chọn, nhưng nếu phải trả giá với sự sống chết thì chúng ta vẫn có cơ may lựa chọn nơi ta sinh sống.
Vì vậy cùng với người Mỹ hậu duệ của con tàu Hoa Tháng Năm đến từ Đại Tây Dương, dân Việt tỵ nạn cũng tạ ơn Trời Đất và lòng nhân ái của người Mỹ đã cho ta sự yên bình nơi xứ lạ quê người.

Với sự hiểu biết, tấm lòng rộng lượng, đức tính tha thứ, mỗi công dân Hoa Kỳ dù là bổn sinh hay ngoại nhập đều hòa điệu sống tử tế với nhau. Đặc biệt, họ được hưởng hạnh phúc căn bản với cơm no, áo ấm và tự do để cùng nhau dâng Lễ Tạ Ơn với các niềm tin tôn giáo và chính kiến khác nhau. 

Nhân mùa Lễ Tạ Ơn  năm nay, xin gửi đến tất cả lời chúc mừng một Lễ Tạ Ơn  đầy hạnh phúc.
 
BBT NLDBDHN

Ghi ChúRút gọn và sửa đổi một số chi tiết theo tài liệu "Lễ Tạ Ơn Tại Hoa Kỳ - Giao Chỉ - San Jose