alt
Hình 1: Bạn Nguyễn Thanh Định, K4CN2, Thầy Trần Nhựt Tân, bạn Lê Thanh Bình K4CN2, bạn Huỳnh Xuân Hoàng K4CN2
Hình 2: Thầy Trần Nhựt Tân, bạn Nguyễn (Trương) Quốc Hưng, K5, MS2
(hình nhận được từ  Thầy Tạ Ngọc Sương và bạn Huỳnh Xuân Hoàng)
 
TRẦN NHỰT TÂN: SỰ RA ĐI PHẢI LÀ NHƯ VẬY!   
Thay Nén Hương Lòng 
Huỳnh Xuân Hoàng 
 
Qua tâm tình, bạn Huỳnh Xuân Hoàng cho biết lời tựa của bài viết được chọn nhằm nhấn mạnh đến phần "Người" của Thầy Trần Nhựt Tân. Do phước phần, do duyên may đưa đẩy để bạn và một số học trò được cận kề, được gần gũi trong những năm tháng sau khi rời Trường, nhất là những tháng ngày cuối đời của Thầy Tân. Kính mời Thầy Cô và các bạn cùng đọc bài viết được xem như là nén hương lòng của người học trò cũ thắp tiễn đưa Người Thầy học cũ vừa ra đi đến "Miền Miên Viễn". (Trang Nhà) 
---oOo--- 
 
HƠN BỐN MƯƠI NĂM TRƯỚC   
  
Bốn mươi ba năm về trước, rời bỏ ngôi trường Thánh Giuse  thân yêu, bỏ lại sau lưng xiết  bao kỷ niệm, để thi tuyển  vào lớp 10 trường Trung Học Nông Lâm Súc Bình Dương, với mục đích duy nhất: Được thêm một tuổi hoãn dịch so với Trường Phổ Thông. 
  
NHỮNG BẤT NGỜ ĐẦU TIÊN 
  
Vốn là học sinh giỏi của trường cũ cộng với kết quả thi tuyển cao đã cho tôi không ít tự mãn khi bước vào môi trường mới, tuy nhiên tôi đã hoàn toàn thay đổi cách nhìn của mình khi vào học môn Việt Văn do Thầy Trần Nhựt Tân phụ trách: 
 
- Lần đầu tiên tôi đi học được phát " course " để học mà không mang  theo một cuốn sách nào khác. 
- Lần đầu tiên tôi đi học nhưng không phải lúc nào cũng được chép hoặc ghi bài. 
- Lần đầu tiên tiếp cận với việc "toán học hoá trong lĩnh vực tâm lý " như được giảng về "hệ số tâm hồn"... 
- Lần đầu tiên được nghe phân tích " tâm lý nhân vật", " tâm lý tác giả", một cách hoàn toàn khác, mà đỉnh cao là khi nghe phân tích về tác phẩm và con người Cao Bá Quát... 
- Lần đầu tiên tôi gặp người Thầy rất ít khi dùng bảng đen, trên tay không phải viên phấn trắng mà thường xuyên có mặt là điếu Bastos Luxe. 
- Và cũng là lần đầu tiên trong đời đi học tôi  "được lãnh hột vịt "... 
- ... 
  
VÀ CHƯA HẾT BẤT NGỜ: 
  
- Các  Môn Học Chuyên Ngành đã mở ra những chân trời mới, nơi mà chưa bao giờ tôi được tiếp cận. 
- Những giờ "Thực Hành Nông Trại" với những bỡ ngỡ và đầy ắp tiếng cười. Những giờ Thực Hành Nông Trại đã giúp cho Học Viên trở nên tháo vát hơn, gần gũi hơn và phải có trách nhiệm với nhau cao hơn. 
- Những buổi sinh hoạt Nông Gia Tương Lai tạo sự gần gũi giữa những khối lớp khác nhau trong Trường, tiếp cận thêm với những kỹ năng sống khác. 
- Và bất ngờ hơn nữa là khi tôi biết ra rằng 3 Giáo Sư dạy Việt Văn (của chương trình đệ nhị cấp) đều là Cử Nhân Giáo Khoa Triết (hoặc Cao Học) chứ không phải là Cử Nhân Văn Chương, hoặc Tốt Nghiệp Đại Học Sư Phạm môn Quốc Văn. Tôi không rõ đây là sự cố ý sắp xếp của Nha Học Vụ  hay là sự ngẫu nhiên. Tuy nhiên việc Cử Nhân Triết dạy Việt Văn ít nhiều cũng làm cho (hoặc giúp cho) học trò tiếp cận với Triết Học sớm hơn vài năm (thông qua tinh thần Triết học sẵn có trong tâm hồn của người dạy/ dù không cố ý). Không hiểu việc nầy có góp phần hình thành tính cách riêng của Học Viên NLS hay không?     
  
BẤT NGỜ VÀ TIẾC NUỐI 
  
Hết lớp  11, vẫn đang háo hức được gặp lại Thầy ở môn Triết năm lớp 12, nhưng vì một lý do nào đó Thầy không còn Dạy ở Trường NLSBD nữa. 
 
Lòng cảm thấy mất mát và có một chút tủi buồn như bị lỡ hẹn. 
  
NHƯ LÀ ĐỊNH MỆNH 
  
Gần 20 năm sau, trong lúc ngồi lai rai với người Bạn vừa là đồng môn vừa là đồng sự: Bạn Nguyễn (Trương) Quốc Hưng, K5, MS2, NLSBD, Bạn Hưng kể lại: 
 
 - Ê Bác, trong Thanh Đa tôi có thấy một người giống Thầy Tân lắm, không biết có phải không? 
 - Nếu gặp lại, Bác cứ hỏi, có sao đâu! Nếu đúng là Thầy thì báo tôi để cùng gặp Thầy. 
  
Một chút về Bạn Trương Quốc Hưng: 
  
Bạn Hưng thi vào Trường NLSBD năm 1972, đậu vào MS2, Khoá 5, tuy chỉ học ở Trường NLSBD 1 năm (niên khoá 72-73), nhưng NLSBD vẫn để lại trong Anh nhiều kỷ niệm. 
 
Bên trong vẻ xù xì, khó gần của Anh là một tấm lòng đầy nhiệt tình với Thầy và Bạn: 
 
 - Để tạo niềm vui cho Thầy, Hưng có thể đang đêm cùng chiếc Bonus đưa Thầy trực chỉ Đà Lạt hoặc Phan Rang để làm một chuyến dong ruổi, ngao du... 
 - Việc Hưng đưa Thầy đi Phan Thiết, Phan Rang, Đà Lạt, Nha Trang, Hà Nội, Miền Tây Nam Bộ trở thành chuyện bình thường, còn.... về Bình Dương là chuyện nhỏ... 
 - Để giúp Thầy ăn ngon miệng (khi đang bệnh), Anh không ngại từ Huỳnh Văn Bánh, PN chạy ra Quận 1 mua Bánh Bao mang về Thanh Đa cho Thầy ăn sáng.... 
 - Khi Bạn Bè gặp khó khăn, Anh xắn tay vào giải quyết, không nề hà... 
  
Khó có người Học Trò, người Bạn như thế! 
  
NHẤT TỰ VI SƯ, BÁN TỰ VI SƯ 
  
Ít lâu sau, trong một chiều mưa, tôi đang nhậu ở nhà của nhân vật số 1 trong Công ty thì có cuộc điện thoại của Hưng báo rằng Hưng và Thầy đang chờ ở nhà tôi. Tôi nói với chủ nhà là có người Thầy dạy em trên 20 năm trước đang chờ ở nhà, và xin phép ra về. Ông trả lời: Nhất Tự Vi Sư, Bán Tự Vi Sư, mầy nên về để gặp Thầy học cũ . (Xin cảm ơn Anh, người Cán Bộ Cách Mạng đã có cách ứng xử hay làm cho cuộc hội ngộ giữa Thầy - Trò càng thêm ý vị). 
  
VÀ CUỘC CHƠI KÉO DÀI HƠN HAI MƯƠI NĂM GIỮA BA THẦY TRÒ 
  
Để có chỗ ngồi tâm sự, nhắc lại kỷ niệm cũ, 3 Thầy Trò đưa nhau vào một quán tương đối yên tĩnh để tâm sự. 
 
Mới biết ra rằng, Thầy Tân sau vài năm làm việc ở Viện Khoa Học Xã Hội (Phía Nam) là chuỗi ngày dài: vượt biên, bị bắt, ra tù, vượt biên, thất bại, vượt biên, bị bắt, ra tù… và cũng phải làm nhiều nghề để kiếm sống. 
 
Trong cuộc sống, đôi khi có những may mắn bất ngờ làm thay đổi số phận. Một người quen đã giúp Thầy thử dạy môn Tiếng Pháp tại Trường Đại Học Tổng Hợp và tuy không phải là ngành dạy chính của Thầy nhưng Thầy cũng đã tận tuỵ với nhiều tâm huyết  đã tạo nên sự thành công trong lĩnh vực mới (không những ở Trường ĐHTH mà còn ở ĐHMBC, VH...). 
  
 1/ Tâm trạng của Thầy: dù ngành dạy mới cũng tạo được cho Thầy sự ổn định về vật chất, không phải bươn chải trong cuộc sống, Thầy cũng đã góp phần giáo dục cho những thế hệ mới, nhưng sâu thẳm bên trong Thầy vẫn thấy những điều tâm đắc, ấp ủ của mình chưa có điều kiện để truyền đạt cho thế hệ tiếp theo... 
  
 2/ Tâm trạng của Trò: tuy trước đó không phải đi quân dịch, nhưng sau 30/04/1975, cả hai đều phải ngưng việc học hành để kiếm sống, nên "ông chẳng ra ông, thằng chẳng thằng", tuy vậy nỗi khao khát về tri thức không bao giờ cạn, đặc biệt khi phải vật lộn liên tục với cuộc sống, có lúc giật mình nhìn lại thấy "sao tâm hồn mình chai sạn quá..." 
  
 3/ Lớp học nơi Quán Nhậu: 
 
Và cứ vậy:
 
Thầy có nhu cầu truyền đạt, nói ra những điều tâm đắc, ấp ủ của mình. Trò có nhu cầu lắng nghe, tiếp thu những tri thức mà mình chưa có, được  giải đáp hầu hết những thắc mắc của mình về những lĩnh vực: văn chương, triết học, hội hoạ, âm nhạc... 
  
Và cứ thế:  mỗi bữa nhậu là một buổi lên lớp với đề tài đã được đăt ra lần trước hay phát sinh mới. Bất kể là chỉ có 3 Thầy Trò hay có thêm khách khác. Nếu có khách thì người khách cũng được yêu cầu là phải theo cách mà 3 Thầy Trò đang chơi. 
  
 4/ Lớp học rất khó mở rộng: Dù  trong quá trình hơn 20 năm cũng có nhiều khách ghé qua lớp học như những học viên dự thính, nhưng số có thể theo lớp học lâu dài không được bao nhiêu vì: 
 
 - Nhu cầu về tri thức của Học Viên không giống nhau... 
 - Sự chấp nhận trong Trần Nhựt Tân có 2 Con Người: Con Người của văn chưong, nghệ thuật và Con Người của đời thường. Đừng quan tâm đến Con Người đời thường của Trần Nhựt Tân mà hãy nghĩ về Con Người Văn Chương, nghệ thuật của Trần Nhựt Tân. (điều nầy chắc rằng sẽ có nhiều ý kiến trái ngược nhau...) 
 - Học viên phải có khả năng kiểm soát hiện tượng "tửu nhập, ngôn xuất" vì trong "buổi học " Thầy kiểm soát khoảng 70 đến 80% "diễn đàn"... 
  
 5/ "Học phí trả bằng bia": Cuộc chơi kéo dài một thời gian Thầy Tân đưa ra câu hỏi, "Thầy tự hỏi nhiều lần nhưng không trả lời được nên cần câu trả lời từ 2 Em: Tại sao 2 Em tốt với Thầy quá vậy?" 
 
Không thể đưa những điểm từ 1 đến 3  nêu trên để trả lời Thầy, nên câu trả lời được giản lược lại: "Tụi Em chưa được trang bị những kiến thức cơ bản khi còn đi học, đến khi đi làm tụi Em không có thời gian và không đủ sức để tự học, thời gian qua Thầy đã (và sẽ trong tưong lai) giúp tụi Em những kiến thức liên quan và mở rộng một cách có hệ thống nên chúng ta cứ xem như đây là những buổi ngoại khoá và "học phí được trả bằng bia vậy". 
 
Thế là Thầy Trò cùng hài lòng và cụng ly coi như chấm dứt thắc mắc. 
  
 6/ Quan hệ Win-Win:  
 
Và thời gian cứ trôi: 
 
 -Thầy có dịp được truyền đạt những sở học của mình mà trong môi trường chính thống Thầy không làm được. Đặc biệt có thể vừa dạy vừa hút thuốc, uống bia thoải mái, không có bất kỳ hạn chế nào... 
 - Trò được cơ hội tiếp thu kiến thức về văn học, nghệ thuật, triết học một cách đa dạng, cụ thể mà không một trường lớp nào có thể cung cấp được (trong cùng một điều kiện: thời gian, nhu cầu, sự cô đọng, xúc tích... ). 
  
Và cứ thế, thời gian cứ trôi... 
  
 7/ Kỷ niệm về Bình Dương trong Thầy Trần Nhựt Tân: 
 
Trong con người Trần Nhựt Tân, những kỷ niệm về Bình Dương  có thể chia làm 3 giai đoạn: 
 
 - Giai đoạn đi dạy ở Nông Lâm Súc Bình Dương: thời gian dạy học ở Trường NLSBD đã để lại nhiều kỷ niệm trong cuộc đời dạy học của Thầy: những kỷ niệm nầy đã đi vào Thi - Ca của Thầy (trong Thi Phẩm: Ngủ Trong Thành Sầu) 
 
 - Giai đoạn 10 năm đầu kể từ ngày quay lại Bình Dương sau khoảng 20 năm xa cách: Đây là giai đoạn để lại nhiều kỷ niệm đối với Thầy Trần Nhựt Tân, nhất là tình cảm của Học Trò cũ đối với Thầy, Thầy không thể nào quên được những đêm 12, 13 Âm Lịch hàng tháng, cứ sau 8g45 tối (kết thúc giờ dạy ở Đại Học Tổng Hợp) Thầy Trò lại chở nhau đi Bình Dương, về Nhà Vợ Chồng Trên-Huệ để nhậu dưới ánh trăng trong vườn cây lá (cùng một số học trò khác ở BD). (Nơi ngồi nhậu chính là nơi đặt bàn cúng tiễn Thầy trước khi tiến hành nghi thức Thuỷ Táng). 
 
Những kỳ họp mặt hằng năm, những buổi kỷ niệm Ngày Nhà Giáo là những ấn tượng không phai trong Con Người Trần Nhựt Tân, và nhiều kỷ niệm khác nữa... 
 
 - Giai đoạn 10 năm cuối: đây là giai đoạn Thầy cảm nhận sâu sắc nhất tình cảm của NLSBD thông qua: 
Những cuộc họp mặt hàng tháng tại SG. Thầy luôn cố gắng tham dự
Những buổi gặp luân phiên BD, SG của Pro.Tân's Fan Club: đây là một nhóm Học Trò và Rể NLSBD, Học Trò ĐHTH (tự cho mình là Fan của Thầy Tân) thường xuyên gặp gỡ Thầy. 
Thầy vẫn thường tâm sự: NLSBD để lại trong Thầy quá nhiều kỷ niệm. 
Tình cảm của Thầy- Trò NLSBD không thể tìm thấy ở đâu khác... 
  
8/  Một tâm hồn nhạy cảm, mong manh được che đậy bởi một vẻ ngoài mạnh mẽ: 
 
Với sự gần gũi trong nhiều năm dài, khoảng cách Thầy - Trò có giảm dần, thời gian gần gũi, tâm sự tăng lên và cũng là cơ hội để Trò có thể hiểu được Thầy mình nhiều hơn qua việc tìm thấy những nỗi ám ảnh từ trong vô thức của Thầy. Thậm chí có nỗi ám ảnh mà chỉ đến trước khi Thầy ra đi 1 tháng thì Trò mới nhận biết. 
 
Càng ngày càng nhận ra bên trong Thầy là một tâm hồn nhạy cảm và rất mong manh được cố tình che dấu bằng vẻ mạnh mẽ bên ngoài. (Thầy chưa bao giờ công nhận điều nầy)  
  
THẤT THẬP NHI TÙNG TÂM SỞ DỤC BẤT DU CỦ 
  
Ở lứa tuổi xấp xỉ 70 Thầy có những thay đổi lớn trong cuộc sống: 
 
 - Không còn dạy học nữa vì tuổi đã lớn. 
 - Thầy chuyển qua Viết, Dịch Thuật, Biên Dịch… và được đặt biệt danh "Lão Ngoan Đồng" từ  những người  trong  giới. 
 
Lão Ngoan Đồng Châu Bá Thông ngoài võ thuật ra, chẳng biết gì. 
Lão Ngoan Đồng  Trần Nhựt Tân ngoài văn chương, nghệ thuật ra cái gì cũng chẳng biết. 
Các Lão Ngoan Đồng cứ sống như cuộc sống vốn  là như thế. 
 
 - Điều mà Thầy Trò NLSBD đều có thể dễ dàng nhận thấy là Thầy Tân có những thay đổi rất lớn trong các mối quan hệ, giao tiếp: dễ gần gũi hơn, thân mật và hoà đồng hơn. 
  
Phải chăng đó là tinh thần của lứa tuổi 70? 
  
RỒI TIN DỮ ĐẾN 
  
Gần ba năm trước, một hôm  tình cờ nhận thấy bên vai trái có dấu hiệu lạ, có vẻ có bướu lồi lên tuy không đau. 
 
Một học trò lớp Pháp (ĐHTH), là một Bác Sĩ, khi khám cho Thầy đã xác định đây là một bướu lạ cần được kiểm tra chuyên sâu. 
 
Thầy được chuyển đến Bệnh Viện Ung Bướu để kiểm tra. Sau nhiều kiểm tra lâm sàng và cận lâm sàng chuyên sâu,  kết quả: Thầy bị Ung Thư Tiền Liệt Tuyến đã di căn lên Cổ. 
  
THÍNH NGÃ NHẤT XƯỚNG CÙNG ĐỒ CA 
  
Bước ra khỏi Bệnh Viện với kết quả trong tay như một bản án tử hình, Thầy chợt bật ra ý tưởng mới  về sự cô đơn của cuộc đời Cao Bá Quát thông qua tác phẩm  Thính Ngã Nhất Xướng Cùng Đồ Ca (Thầy đã đưa vào giảng trong chương trình Việt Văn lớp 10 hay 11?) 
  
Bài viết:  Có một  người trốn chạy tâm hồn mình (đăng trên trang web nlsbd.com) được viết từ trường hợp nầy (hiểu được hoàn cảnh ra đời của bài viết sẽ có cảm nhận khác khi đọc lại bài viết) 
 
- Hãy nghe ta hát (hay hét) "cùng đường" một lời ca 
- Người trốn chạy tâm hồn mình 
Và 
- Kẻ viết di chúc cho chính mình chính là tâm trạng của Trần Nhựt Tân trong ngày nhận án tử. 
  
  
SỐNG HAY TỒN TẠI 
  
Nhạc Sĩ TCS khi bị bệnh, nhiều người đã yêu cầu/ đề nghị/ năn nỉ  Nhạc Sĩ bỏ rượu (TCS uống một ngày không dưới 1 chai Johnnie Walker). 
Nhạc Sĩ đã hỏi ý kiến một Người Bạn là Thầy Giáo Bác Sĩ của Trường ĐHYD TPHCM là có nên bỏ rượu không? 
Câu trả lời là: "Vấn đề là Anh muốn Sống hay muốn Tồn Tại? Nếu bỏ rượu Anh có thể Tồn Tại thêm vài năm nữa, nếu muốn Sống thì Anh cứ tiếp tục uống và trả giả bằng vài năm tuổi thọ. Chính Anh là người quyết định nên như thế nào chứ không phải ai khác ." 
 
TCS đã chọn SỐNG. 
  
Câu chuyện trên cũng được đưa ra giữa những Thầy-Trò với nhau, và Thầy Tân cũng đã chọn SỐNG. 
  
Và cuộc chơi của Lão Ngoan Đồng vẫn tiếp diễn. 
  
DƯỜNG NHƯ TẠO HOÁ CÓ PHẦN ƯU ÁI VỚI " NGƯỜI CON ĐÃNG TỬ: TRẦN NHỰT TÂN " 
  
Sau gần 2 năm điều trị:  giải phẫu, điều trị nội tiết, Bác sĩ điều trị yêu cầu tiếp xúc với người nhà Bệnh Nhân. Nội dung: điều trị Nội Tiết đã không đáp ứng được, nay cần chuyển sang Hoá Trị. 
 
Bác sĩ tiên liệu khi Hoá Trị có thể bị sốc ngay trong khi đang vô thuốc hoặc/và thường thì bị hành (do thuốc) khoảng 4 đến 5 ngày sau khi vô thuốc.
 
Bác sĩ yêu cầu người nhà cần có giải pháp hỗ trợ bệnh nhân vượt qua những khó chịu, đau đớn trong quá trình điều trị...
 
May mắn là Thầy không bị sốc, cũng như không bị hành như những bệnh nhân khác. 
 
Khoảng 6 tháng sau: bệnh viện hết thuốc đặc trị. 
 
Phải mua ngoài, rồi thuốc mua ngoài cũng hết (còn thuốc nhưng cận hạn sử dụng, bệnh viện không chấp nhận sử dụng)
 
Cảm ơn Bạn Lê Thu Cúc (Võ Thuỵ Chi) đã gửi Papaya Leaf và Fucoidan về cho Thầy uống trong khi chờ thuốc. 
 
Trước tình hình thuốc men như vậy, nhận thấy cần trực tiếp gặp Bác Sĩ điều trị để được tư vấn về trường hợp của Thầy. (gặp Bs tối ngày 21/5/2014) 
 
Kết quả:
 
1/ Thầy đã kháng tất cả những loại thuốc điều trị liên quan. 
2/ Bệnh Viện sẽ điều trị triệu chứng như khi bị đau sẽ điều trị  giảm đau, hoặc điều trị những triệu chứng phát sinh khác. 
3/ Tiên lượng: Phổ biến trong trường hợp như thế nầy bệnh nhân có thể chịu đựng 3 đến 6 tháng, có người đi sớm hơn, có người đi trễ hơn. 
  
THẦY ĐÃ RA ĐI SỚM HƠN DỰ KIẾN VÀ ĐIỀU QUAN TRỌNG LÀ ĐÃ KHÔNG PHẢI CHỊU SỰ ĐAU ĐỚN THỂ XÁC. 
  
Đối với Người Mắc Bệnh Ung Thư, đối với hoàn cảnh riêng của Thầy: Sự ra đi như vậy là một ân sủng mà Tạo Hoá đã dành cho "Người Con Đãng Tử, Trần Nhựt Tân". 
  
MỘT KẾT THÚC ĐẸP VỀ NHIỀU MẶT 
  
THAY LỜI KẾT: 
  
Việc tổ chức Thuỷ Táng Thầy Trần Nhựt Tân ở Bình Dương như là sự gửi gấm thân xác Thầy trong vòng tay của Gia Đình Nông Lâm Súc Bình Dương với hy vọng "nỗi ám ảnh cô đơn" trong Thầy không tồn tại nữa. 
  
31/07/2014 
Huỳnh Xuân Hoàng